Phát triển hệ thống phân phối nông sản Việt Nam hiện đại

0
1

Nông sản Việt Nam hội nhập ngày càng sâu rộng trên thương trường quốc tế. Tuy nhiên, hệ thống phân phối hàng nông sản của nội địa và xuất khẩu vẫn còn tồn đọng nhiều vấn đề bất cập. Để phát triển hệ thống phân phối hiện đại hơn, cần sự liên kết chặt chẽ của mỗi bên tham gia vào chuỗi cung ứng giá trị.

Một hệ thống phân phối bao gồm các bên tham gia chính vào quá trình phân phối hiện đại, bao gồm: nông dân – nhà sản xuất – đại lý – bán sỉ – bán lẻ và người tiêu dùng; được phân loại thành hệ thống phân phối xuất khẩu và nội địa.

1. Hệ thống phân phối hàng nông sản xuất khẩu

Quý I năm 2020, cùng với sự trượt dốc của nền kinh tế, tình hình xuất khẩu nông sản sang Trung Quốc theo đường chính ngạch tồn đọng, ùn ứ tại cửa khẩu do dịch bệnh kéo dài. Kể từ tháng 1/2020, xuất khẩu từ Việt Nam sang Trung Quốc đã giảm 14%, đồng thời Trung Quốc cũng hạn chế giao thương, phong tỏa các hoạt động ở biên giới để dập dịch. Đã từ lâu, nền nông nghiệp chúng ta vẫn phụ thuộc hoàn toàn vào Trung Quốc bởi thị trường này có nhu cầu cao, chi phí vận chuyển thấp. Một khi Trung Quốc thay đổi chính sách, ngừng thu mua nông sản, nông nghiệp Việt Nam dễ rơi vào thế bị động.

Do đó, để đối mặt với vấn đề tiêu thụ lượng nông sản ứ đọng cần phải có sự hợp tác quyết liệt hơn về trao đổi thông tin giữa nguồn cung và nguồn cầu cũng như triển khai các hoạt động xúc tiến thương mại. Từ đó phối hợp với nhau trong hệ thống phân phối hàng nông sản xuất khẩu để kết nối tiêu thụ nông sản, tháo gỡ các khúc mắc trong hệ thống này.

Ngoài ra, trong hệ thống phân phối hàng nông sản xuất khẩu, tình hình “mua đứt, bán đoạn” vẫn luôn diễn ra.

Việc nhà nông, nhà sản xuất sau khi đưa đi phân phối không biết sản phẩm mình làm ra sẽ được tiêu thụ về đâu, có đến được tới tay người tiêu dùng hay không cũng là bài toán cần sự đồng bộ của các bên có liên quan trong chuỗi giá trị nông nghiệp.

nong_san_sach_1

2. Hệ thống phân phối hàng nông sản nội địa

Đối với hệ thống phân phối hàng nông sản nội địa, nhà sản xuất luôn phải đối mặt với tình trạng “được mùa, mất giá”. “Thanh long 10.000 đồng 4kg đổ đống ở Sài Gòn”, “Cùng bà con chung tay giải cứu dưa hấu ở Vĩnh Long”, v..v, là những tiêu đề xuất hiện rất nhiều trên mặt báo những năm trở lại đây. Nhà sản xuất bị động và phụ thuộc vào hàng hóa cung ứng do điều kiện thời tiết, mùa vụ. Về phía người tiêu dùng phải chi trả một mức giá cao hơn so với chất lượng thực bởi nông sản đã trải qua nhiều kênh phân phối trung gian, trước khi tới tay người tiêu dùng và nhà nông không được hưởng giá trị mà chủ yếu vào thương lái.

Việc hoàn thiện quy hoạch và tổ chức lại sản xuất, đưa vào mô hình hiện đại là điều cấp thiết để hạn chế tình trạng “được mùa, mất giá” trong hệ thống phân phối nông sản nội địa. Bên cạnh đó, nhà sản xuất cần xây dựng các kế hoạch lâu dài, đầu tư kỹ thuật để tạo ra các sản phẩm mới, đặc sản và có giá trị cao.

Không những thế, đối với mặt hàng rau và trái cây, được chủ yếu thu gom thông qua hệ thống nhà phân phối tư nhân, chưa có mô hình hệ thống nhà phân phối hiện đại để chuẩn hóa quy trình thu gom, phân loại, đóng gói và bảo quản. Điều này dẫn đến tỷ lệ hư hỏng của rau và trái cây tăng cao, làm giảm giá trị của 02 loại mặt hàng này.

Theo chuyên gia kinh tế Vũ Vinh Phú: “Hệ thống phân phối nông sản nội địa cần phải có năng lực đủ lớn để làm tốt việc tiêu thụ hàng hóa sản xuất trong nước một cách tự giác, thực hiện việc chia sẻ lợi ích một cách hợp lý, kinh doanh không mang tính lợi nhuận đơn thuần”.

3. Kết luận:

“Làm tốt việc trong nhà, sau đó làm tốt hơn việc ngoài xã hội” là chủ trương của Thứ trưởng Bộ Công thương về việc tập trung vào thị trường, sức mua của hơn 90 triệu dân Việt Nam trước khi mở rộng nhiều thị trường xa hơn như UAE, EU,… bởi các thị trường này đòi hỏi sự khắt khe từ cả quy trình từ trồng và tới tay người tiêu dùng chuẩn xác của nông sản. Đồng thời, nhấn mạnh vai trò Nhà nước trong việc liên kết, chuẩn hóa quy trình trong hệ thống phân phối nông sản, làm cầu nối giữa nhà sản xuất và người tiêu dùng.

Cùng Lina Farmtrust tìm hiểu ngành nông nghiệp ở những bài viết liên quan tại đây.

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here